DeMartin
NJERIU FAJTOR - I PARAPRINĖ VET KRIZĖS SHPIRTĖRORE DHE FIZIKE
Ēdo njeri ėshtė i pėrkushtuar ndaj religjiozitetit tė vet,i cili nė njė formė mund tė gjenė vetvetėn,dhe gjuhėn me tė cilėn ai shprehet, duke kominikuar me krijuesin e tij, tė cilit i beson.Njeriu pėrmes religjionit, si njė pėrsonifikim i lirė shpirtėror,njė shprehje e brendshme e tij, nė mėnyrė tė vetėdijshme dhe tė pa vetėdijshme komunikon me atin e vet, nė heshtje apo me zė,por nuk mundet tia rrėfej tė gjitha tė bėmat e veta,sepse ka frkė nga mėkatėt e rėnda,dhe thot:Falėm o Zot,se po tė lutėm,por ndoshta e kam kot! Njeriu i sotėm,me vetėdije dhe pa vetėdije,ėshtė i zhytur nė botėn mėkatare,pėr kėtė arsye,ėshtė i dyshimt nė vetvetėn pėr ta rrėfyer mėkatin e brendshėm qė e mbanė tė mėshehur nė shpirtin e vet,duke e sjellė atė, vetėm si iluzion nė kokėn e tij,dhe pėrsėri duke thėnė:Falėm ti o Zot,se nuk po di,tė,tė lutėm,dhe prap,duke e mos e rrėfyer mėkatin e zi,por e fsheh atė nė shpirtin e vet pėrsėri. Derisa njeriu mėkatar,i cili ėshtė i zhytur nė mėkate tė thella,i cili e dinė edhe vetė se po dallon nga tė tjerėt,dhe vazhdon nė kėtė mėnyrė trajnimin e vet, pa e pranuar gabimin apo krimin, me kėrkuar falje para njeriut dhe Zotit,ai vetėm sjellėt rreth mėkatit tė vetės,pa e treguar qėllimin e tė vėrtetės. Jemi tė vetėdijshėm se ēdo njeri i ka fshehtėsitė e veta tė jetės tė cilat janė tė ndėrlidhura me botėn fizike dhe atė shpirtėrore,tė cilat ndikojnė dhe nė fomimin e mentalitetit tė tij njerėzor,por pėr ti plotėsuar dhe realizuar detyrat e veta nė jetė,si kusht i qėndrueshėm pėr ēdo dyshim tė mundshėm, duhet tė merr guximin dhe tė thotė njėherė:Falėm o zot,se jam njeri i vetėdijshėm pėr mėkatėt e mija,por po gaboj edhe mė keq sot,(pėr shembėll) po jap dėshmi tė rrejshme nė gjykatė,dhe ndjehėm fajtor pėr atė qė bėra,dhe nė vend tė vėrtetės po e dėshmoj tė kundėrtėn,sepse mund tė hapėn dyert e burgut dhe nuk mund ta shoh njė kohė tė gjatė diellin me sy. Pėrmes rrethanave,kriterin univerzal tė sjelljeve tė shėndosha njerėzore e plotėson edukata qė trajtohet qė nga mosha e re,po atėherė kur nuk ke ditur se ēka ėshtė urrejtėja dhe djallėzija mėkatare. Por,nėse djallėzija e mėkatit ėshtė mbjellė apo trashėguar herėt,kur( pėrshembull) prindi u thot( sot apo mė herėt) fėmijėve tė vet -mos luani me fėmijėt e kėtij nacioni,sepse janė serb,dhe nė kohėn e luftės ky popull ka vra me qidra e mijėra shqiptar tė pa fajshėm,dhe sot pas dhjetė vjetėve gjykohet krimineli nė gjykatėn e Hagės apo Beogradit, por vetėm simbolikisht, nė sytė e botės,me pak vjet heqje lirije. Por,tė kundėrtėn e thot edhe serbi, fėmijėve tė vet-mos luani me fėmijėt shqiptar,se prindėrit e tyre kanė qenė me uniformėn e Uēk-sė,dhe ata kanė vra baballarėt tanė. Nė kėtė mėnyrė shtohet djallėzija e cila e nxitė mėkatin te fėmijėt dhe njerėzit e rritur nė Kosovė,tė cilėt deri dje ishin nė fqinjėsi tė" mirė" apo tė keqe,shqiptarė e serb dhe tė tjerė dhe pas njė lufte tė mllefshme nė mes vete,pėrsėri jetojnė nė njė shtet,tė cilėt i ndanė vetėm njė urė, njė lum,aty,kėtu disa therra me gjemba, por Kosovės nė kėtė mėnyrė po i theret zemra.
Vetėdijėsimi-Mėnyra mė e mundshme qė i paraprinė zgjedhjes sė krizės
Njeriu,nė vend qė tė jetė i gėzuashėm dhe optimist nė jetėn e vet,nė vendin e vet,ėshtė i pa vullnetshėm dhe pesimist, sepse nė kokėn e tij paraqiten vetėm gjėrat e liga,dhe ide tė zymta,ku pasojat e shoqėrojnė,dhe nė kėtė mėnyrė nuk gjenė qetėsi dhe jetė normale. Disa tė tjerė duken se janė realista, por nė tė vėrtetė janė tė zbrazėt,me pak ngrohtėsi njerėzore, buzėqeshjen e tyre nuk e heton,a ėshtė urrejtėje,apo gazmore,sepse lufta e ka lėnė me pasoja dhe ende ka trauma nė shpirtin e vet. Disa njerėz angazhohen nė jetėn e vet, ia vlenė vetėm pėr bukė nė bark,por e do jetėn e qetė dhe tė lirė, pa zhurmė, tė jetoj nė natyrė tė hapur. Tė brengos jeta rinore(fjala ėshtė pėr rininė kosovare)e cila ėshtė e mundimshme,dhe duket e pa djallėzuar,por vuan nga kushtet jo tė mira ekonomike e sociale,dhe ndodhė shpesh herė,nxėnėsi dhe studenti tė flijnė mbi libra dhe nėpėr podrume tė ftohta. . .Faktor i rėndėsishėm ėshtė ndikimi dhe edukata familjare, kur fėmija lidhet herėt me edukatėn qė e merr nė hap tė parė,dhe nė zemrėn e fėmijėve mbretėron ngrohtėsija prindore,dhe ajo vlerė vazhdon deri nė moshėn e tyre madhore.Ndėrsa,Instituticionet shoqėrore duhet tė kujdesėn pėr pėrmirėsimin e kushteve tė tyre me ndikim tė madh nė zbutjen e krizės ekonomike, e cila e zbutė edhe krizėn shpirtėrore. Zgjedhja nuk arrihet me braktisjen e jetės,apo tė merret me lloje tė drogave pėr ta stimuluar "vullnetin", jo qė do ti humbė edhe ato virtyte qė i ka,por do tė zhduket nė tėrėsi edhe vet si individ. Por ajo qė e dallon njeriun janė edhe veprat e kėqija tė cilat e humbin karakterin njerėzor,dhe e bėjnė tė dallohet nga rrethi shoqėror,nė vendin ku jeton,pa marrė parasysh pėrkatėsinė etnike,dhe ėshtė shumė i frystruar,e shumė herė ėshtė i pa aftė pėr ta gjetur vetėn nė rrethin ku jeton,dhe ėndėrrat i mbesin tė pa realizuara, sepse bėhėt (pėrsėri)pre e politikės sė mė hershme,e cila e ka nxitė deri te krimi,i cili bėhėt me qėllim por edhe pa dashje. Pastrimi i mėkatit apo krimit, (nė kėtė rast serbėt me shqiptarėt) nuk mund tė bėhėt lehtė,por mund tė zbutėt urrejtja, duke kėrkuar serbėt, falje publike popullit tė pa fajshėm shqiptar,pėr krimet dhe tė bėmat jo njerėzore,tė shkaktuara qėllimisht nga kriminelėt serb,tė cilėt e kanė planifikuar krimin . Edhe pse krimi ėshtė mėkati mė i rėndė njerėzor,kupa djallėzore qė ėshtė e mbushur me urrejtėje mund tė zbutet, sepse jeta duhet tė vazhdoj me ritmin e vet.
